Οι υποδομές και τα εργαλεία της Διαμαντένιας Ανοικτής Πρόσβασης σε webinar του ΕΚΤ

Το 2ο διαδικτυακό σεμινάριο με τίτλο «EDCH και AEGIS OA: Χαρτογράφηση και ενίσχυση των υποδομών Διαμαντένιας Ανοικτής Πρόσβασης στην Ευρώπη», το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ), κέρδισε το ενδιαφέρον ακαδημαϊκών, ερευνητών, βιβλιοθηκονόμων και όχι μόνο, αναδεικνύοντας την ανάγκη ενημέρωσης και συζήτησης για τις εξελίξεις στον χώρο των επιστημονικών εκδόσεων Ανοικτής Πρόσβασης.

Το σεμινάριο παρουσίασε τις υπηρεσίες που προσφέρει το πρόγραμμα European Diamond Capacity Hub (EDCH) της ευρωπαϊκής ερευνητικής  υποδομής OPERAS, αλλά και το εν εξελίξει έργο AEGIS-OA.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με καλωσόρισμα από τον συντονιστή της εκδήλωσης, Δρ. Ηρακλή Κατσαλούλη, επιστημονικό συνεργάτη του ΕΚΤ. Στη συνέχεια, ο Δρ. Ηράκλειτος Σουγιουλτζόγλου, EDCH Executive Manager, πραγματοποίησε την εισήγησή του με μια παρουσίαση του μοντέλου της Διαμαντένιας Ανοικτής Πρόσβασης, που αίρει τους οικονομικούς περιορισμούς για συγγραφείς και αναγνώστες, καθιστώντας τη γνώση δημόσιο αγαθό για το ευρύ κοινό.

Στη συνέχεια, αφού ανέδειξε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η εφαρμογή του μοντέλου, παρουσίασε τις υπηρεσίες και τις δυνατότητες που προσφέρει  στην κοινότητα το  EDCH, με σκοπό τη δημιουργία ενός  βιώσιμου και ποιοτικού περιβάλλοντος εκδόσεων, που θα επιτρέπει τον διεθνή συντονισμό των εκδοτικών προσπαθειών. Οι διαφορές στις εθνικές πολιτικές και στους μηχανισμούς των εκδοτικών συστημάτων κάθε χώρας της Ευρώπης απασχολούν ιδιαίτερα το EDCH, που για να μπορέσει να τις αναγνωρίσει και να προσφέρει την κατάλληλη βοήθεια συγκροτεί τα Εθνικά Κέντρα Ανάπτυξης Ικανοτήτων (National Capacity Centres- NCCs).

Η επόμενη εισηγήτρια, Αθηνά Παπαδοπούλου, EDCH Communications & Outreach Officer του EDCH, παρουσίασε το εν εξελίξει έργο AEGIS-OA (Activate European Guidance and Incentives for Sustainable Open Access publishing), που επεκτείνει και βελτιώνει τις υπηρεσίες που παρέχει το EDCH. Στόχος του έργου, στο οποίο συμμετέχει το ΕΚΤ, είναι η παροχή εργαλείων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων και η ανάπτυξη και ο συντονισμός των NCCs.

Η Α. Παπαδοπούλου υπογράμμισε την έμφαση που δίνει το AEGIS-OA στην εφαρμογή του μοντέλου Διαμαντένιας Ανοικτής Πρόσβασης στην έκδοση ακαδημαϊκών βιβλίων και αναφέρθηκε στην επέκταση του Diamond Open Access Standard (DOAS- Πρότυπο Αδαμάντινης Ανοικτής Πρόσβασης) στο περιβάλλον των εκδόσεων ακαδημαϊκών βιβλίων ανοικτής πρόσβασης. Καθώς το DOAS δημιουργήθηκε ως οδηγός για την έκδοση ακαδημαϊκών περιοδικών κυρίως, θα χρειαστεί να προσαρμοστεί στις διαφορετικές διαδικασίες, υποδομές, προκλήσεις βιωσιμότητας και χρηματοδοτικές πρακτικές που χαρακτηρίζουν την έκδοση των βιβλίων.

Οι παρουσιάσεις και οι ομιλίες του σεμιναρίου βρίσκονται εδώ.

Όσοι εργάζονται στην έκδοση βιβλίων Ανοικτής Πρόσβασης, μπορούν να βοηθήσουν στην επέκταση του DOAS συμμετέχοντας στη σχετική έρευνα.

Ως κύριο και ιδρυτικό μέλος της ερευνητικής υποδομής OPERAS, το ΕΚΤ συμμετείχε στη δημιουργία του EDCH μέσω του έργου DIAMAS και συνεχίζει να στηρίζει αυτή την προσπάθεια με τη συμμετοχή του στο έργο AEGIS-OA. 

Σειρά διαδικτυακών σεμιναρίων για την ερευνητική υποδομή OPERAS

Το συγκεκριμένο webinar ήταν το 2ο από τα 5 μέρη της σειράς «Ανοικτή Επιστήμη και η ευρωπαϊκή ερευνητική υποδομή OPERAS»

Το 1ο webinar της σειράς ήταν μια παρουσίαση της ερευνητικής υποδομής OPERAS και των υπηρεσιών της και μπορείτε να δείτε τον απολογισμό, το video και το υλικό των παρουσιάσεων εδώ.

Τα επόμενα webinar της σειράς θα πραγματοποιηθούν τους επόμενους μήνες:

Webinar 3 Ι GoTriple: Μια πρωτοποριακή υπηρεσία αναζήτησης περιεχομένου και συνεργασιών

Webinar 4 Ι Διαλειτουργικότητα στις Ανθρωπιστικές και Κοινωνικές Επιστήμες: Πρότυπα, Προκλήσεις και Προοπτικές

Webinar 5 Ι Επιστήμη των Πολιτών: Συνδέοντας ερευνητές και πολίτες για τη δημιουργία γνώσης

H σειρά διαδικτυακών σεμιναρίων «Ανοικτή Επιστήμη και η ευρωπαϊκή ερευνητική υποδομή OPERAS» αποτελεί μέρος της πρωτοβουλίας για την ανάπτυξη του εθνικού κόμβου της ερευνητικής υποδομής OPERAS στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του έργου OPERAS Prime, στο οποίο συμμετέχει το ΕΚΤ. Στόχος της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας είναι να φέρει την ελληνική ερευνητική κοινότητα πιο κοντά στις υπηρεσίες και τις δυνατότητες που προσφέρει η υποδομή. Απευθύνεται σε πανεπιστήμια και ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, ερευνητικά κέντρα, επιστημονικές ενώσεις, καθώς και σε ερευνητές και ερευνήτριες που δραστηριοποιούνται στις Ανθρωπιστικές και Κοινωνικές Επιστήμες.