Η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης στο επίκεντρο εκδήλωσης του Economist

Ο μετασχηματισμός της δημόσιας διοίκησης και η διαμόρφωση μιας νέας σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και πολιτών βρέθηκαν στο επίκεντρο του συνεδρίου «Reforming the state: Transformation of public administration in Greece – A new relationship with the citizens», που πραγματοποιήθηκε στις 19 Μαΐου 2026, στη Θεσσαλονίκη και διοργανώθηκε από τον Economist Impact Events for Greece, Cyprus, Malta and Southeast Europe σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών. 

Στο συνέδριο συμμετείχε και ο Διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ), Δρ Κυριάκος Τολιάς, αναδεικνύοντας τον ρόλο της τεκμηρίωσης, της συνεργασίας και της αξιοποίησης δεδομένων στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των διοικητικών μεταρρυθμίσεων.

Το συνέδριο συγκέντρωσε εκπροσώπους της δημόσιας διοίκησης, διεθνών οργανισμών, της ακαδημαϊκής κοινότητας και του ιδιωτικού τομέα, με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών, τεχνογνωσίας και καλών πρακτικών για τον εκσυγχρονισμό του κράτους και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων πολιτικών.

Μέσα από σειρά θεματικών πάνελ και παρεμβάσεων, αναδείχθηκαν οι σημαντικές μεταρρυθμίσεις που έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στη δημόσια διοίκηση, καθώς και η ανάγκη συνέχισης των προσπαθειών για τη δημιουργία ενός κράτους πιο αποτελεσματικού, διαφανούς και προσανατολισμένου στις ανάγκες πολιτών και επιχειρήσεων.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν η απλούστευση διαδικασιών, η ψηφιακή διακυβέρνηση, η ανάπτυξη δεξιοτήτων, η αξιολόγηση των δημόσιων πολιτικών, η συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και η αξιοποίηση της ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας, με κοινή διαπίστωση ότι η μεταρρυθμιστική προσπάθεια αποτελεί μια διαρκή διαδικασία που απαιτεί συνέχεια, συντονισμό και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Η Υφυπουργός Εσωτερικών Βιβή Χαραλαμπογιάννη αναφέρθηκε στην πορεία μετασχηματισμού της ελληνικής δημόσιας διοίκησης μετά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, η οποία ανέδειξε διαχρονικές αδυναμίες, όπως η γραφειοκρατία, η πολυνομία, οι αργές διαδικασίες και η περιορισμένη αξιοποίηση της τεχνολογίας. Όπως σημείωσε, η διοικητική μεταρρύθμιση ξεκίνησε σε μια περίοδο κατά την οποία έλειπαν ακόμη και βασικά δεδομένα για τη λειτουργία του κράτους. Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε το gov.gr ως μια σημαντική τομή στον ψηφιακό μετασχηματισμό της δημόσιας διοίκησης, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το ζητούμενο δεν είναι η απλή ψηφιοποίηση των υφιστάμενων διαδικασιών, αλλά η αποφυγή δημιουργίας μιας νέας μορφής «ψηφιακής γραφειοκρατίας». Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία της αξιολόγησης, της συνεχούς κατάρτισης των δημοσίων υπαλλήλων μέσω του ΕΚΔΔΑ και της αξιοποίησης των δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης για τη βελτίωση της λειτουργίας του κράτους.

Από την πλευρά της, η Γενική Γραμματέας Συντονισμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης, Εύη Δραμαλιώτη, υπογράμμισε ότι οι αλλαγές που έχουν συντελεστεί στη δημόσια διοίκηση από το 2019 είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Αναφέρθηκε στη συνεργασία του ΕΚΔΔΑ με τα πανεπιστήμια για την εκπαίδευση των δημοσίων υπαλλήλων, ενώ σημείωσε ότι ο ΟΟΣΑ αναγνωρίζει την πρόοδο της Ελλάδας σε τομείς όπως η ψηφιοποίηση, η καλή νομοθέτηση, το κράτος δικαίου και η βελτίωση της προσβασιμότητας των δημόσιων υπηρεσιών. Παράλληλα, τόνισε τη σημασία της απλούστευσης των διαδικασιών, επισημαίνοντας ότι δεν πρέπει να ψηφιοποιείται η γραφειοκρατία και ότι απαιτούνται αποτελεσματικοί μηχανισμοί ελέγχου.

Σημαντική θέση στις συζητήσεις κατείχε και ο ψηφιακός μετασχηματισμός της δημόσιας διοίκησης. Ο Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, παρουσίασε τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια στον τομέα της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων, επισημαίνοντας ότι οι φορείς που ανταλλάσσουν δεδομένα έχουν πολλαπλασιαστεί, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών. Αναφέρθηκε σε τέσσερις βασικούς πυλώνες της διοικητικής μεταρρύθμισης - την ψηφιακή στρατηγική, τη νοοτροπία, την κατάρτιση και τη στοχοθεσία - και υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν ακολουθεί πλέον απλώς διεθνείς βέλτιστες πρακτικές, αλλά συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωσή τους. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων τόσο για τους δημοσίους υπαλλήλους όσο και για τους πολίτες, καθώς και στη διεθνή αναγνώριση που έχει λάβει η χώρα για τη βελτίωση των ψηφιακών υπηρεσιών προς τους πολίτες.

Οι παρεμβάσεις ανέδειξαν επίσης τη σημασία της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς, καθώς και τον καθοριστικό ρόλο της εκπαίδευσης, των δεξιοτήτων και της αξιοκρατίας στη λειτουργία μιας σύγχρονης δημόσιας διοίκησης.

Η Joan Hoey, Europe Consultant του Economist Intelligence Unit και πρόεδρος του συνεδρίου, υπογράμμισε ότι σκοπός των μεταρρυθμίσεων στη δημόσια διοίκηση είναι η παροχή καλύτερων υπηρεσιών και η βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών. Αναφέρθηκε στη διεθνή υποχώρηση της εμπιστοσύνης προς τις κυβερνήσεις, σημειώνοντας ότι η ελληνική εμπειρία δείχνει πως οι θεσμικές αλλαγές, παρότι απαιτούν χρόνο, μπορούν να αποφέρουν ουσιαστικά αποτελέσματα προς όφελος των πολιτών.

Ο Πρόεδρος του ΕΚΔΔΑ, Βασίλης Έξαρχος, στάθηκε στη σημασία της εκπαίδευσης και της ανάπτυξης δεξιοτήτων των δημοσίων υπαλλήλων ως βασικού πυλώνα του διοικητικού μετασχηματισμού, ενώ ο Πρόεδρος του ΑΣΕΠ, Αθανάσιος Παπαϊωάννου, ανέδειξε τον ρόλο των δεξιοτήτων, της αξιοκρατίας και των σύγχρονων ηλεκτρονικών διαδικασιών στην επιλογή προσωπικού.

Στο πλαίσιο των συζητήσεων για τη διοικητική μεταρρύθμιση και τη διεθνή συνεργασία, ο Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών, Γιάννης Φουστανάκης, αναφέρθηκε στη σύσταση του Reform Greece το 2025, ως πρωτοβουλία συνεργασίας μεταξύ υπουργείων με στόχο την υποστήριξη δράσεων μεταφοράς τεχνογνωσίας στον τομέα της δημόσιας διοίκησης. Όπως σημείωσε, ένας από τους βασικούς σκοπούς του νέου φορέα είναι η αξιοποίηση της εμπειρίας που έχει αποκτήσει η ελληνική δημόσια διοίκηση και η διάχυσή της σε τρίτες χώρες, μεταξύ άλλων και σε χώρες που βρίσκονται σε διαδικασία προσέγγισης ή ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στο τελευταίο πάνελ του συνεδρίου, με τίτλο «From knowledge transfer to sustainable change», συμμετείχε ο Διευθυντής του ΕΚΤ, Δρ Κυριάκος Τολιάς. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις προϋποθέσεις για την αποτελεσματική εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, με έμφαση στον συντονισμό, τη συνεργασία και την προσαρμογή στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε χώρας.

Κατά την τοποθέτησή του, ο Δρ Κυριάκος Τολιάς υπογράμμισε ότι η επιτυχία σύνθετων μεταρρυθμιστικών εγχειρημάτων προϋποθέτει κοινό πλαίσιο αναφοράς, σαφή σχεδιασμό και κατάλληλο χρονισμό, ώστε διαφορετικοί φορείς να μπορούν να κινηθούν συντονισμένα προς έναν κοινό στόχο. Αναφερόμενος στην εμπειρία των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης, επισήμανε ότι η δημόσια διοίκηση μπορεί να λειτουργήσει ταχύτερα και αποτελεσματικότερα όταν υπάρχουν σαφείς στόχοι, συντονισμός και συνεργασία. Τόνισε, παράλληλα, ότι το σημαντικότερο αποτύπωμα αυτής της διαδικασίας είναι η σταδιακή αλλαγή νοοτροπίας και η ενίσχυση μιας κουλτούρας συνεργασίας, αξιολόγησης και τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ρόλο του ΕΚΤ ως εκτελεστικού μηχανισμού του Παρατηρητηρίου Γραφειοκρατίας. Tο EKT υλοποιεί, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών, δράσεις που επιτρέπουν την αξιολόγηση των διοικητικών μεταρρυθμίσεων με πραγματικά δεδομένα και μετρήσιμα αποτελέσματα. Μέσα από συμπληρωματικές δράσεις όπως η μέτρηση του διοικητικού φόρτου, ο Δείκτης Μέτρησης και Απλούστευσης της Γραφειοκρατίας και η αξιολόγηση κανονιστικών επιπτώσεων, διαμορφώνεται ένα πλαίσιο που ενισχύει τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη χάραξη πολιτικών βάσει τεκμηριωμένων στοιχείων. Όπως επισήμανε, ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν αφορά μόνο την τεχνολογία, αλλά τη δημιουργία ενός κράτους πιο αποτελεσματικού, πιο διαφανούς και περισσότερο προσανατολισμένου στις ανάγκες πολιτών και επιχειρήσεων.

Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες στο πάνελ ανέδειξαν συμπληρωματικές πτυχές της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας. Η Δήμητρα Ιωάννου, Συντονίστρια Έργων Διακυβέρνησης και Διοικητικού Μετασχηματισμού στην Ελλάδα της Expertise France, ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας και της ανταλλαγής τεχνογνωσίας μεταξύ κρατών, τονίζοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι πιο αποτελεσματικές όταν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των δημόσιων διοικήσεων. Ο Kjartan Björnsson, Επικεφαλής Μονάδας Διακυβέρνησης και Δημόσιας Διοίκησης (SG REFORM) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επισήμανε ότι οι διεθνείς καλές πρακτικές χρειάζεται να προσαρμόζονται στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε χώρας και να στηρίζονται σε κοινή κατανόηση των προβλημάτων και των στόχων.

Ο Francesco Leone, Διπλωματικός Σύμβουλος του Υπουργού Δημόσιας Διοίκησης της Ιταλίας, χαρακτήρισε την Ελλάδα παράδειγμα επιτυχημένης μεταρρυθμιστικής πορείας, υπογραμμίζοντας ότι οι δημόσιες διοικήσεις αντιμετωπίζουν πλέον κοινές προκλήσεις, όπως η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης. Τέλος, η Κατερίνα Παπανικολάου, Director, Workforce Transformation της PwC, ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο των στελεχών της δημόσιας διοίκησης, της ανάπτυξης δεξιοτήτων και της σαφούς ιεράρχησης προτεραιοτήτων για την επιτυχή εφαρμογή των αλλαγών.

Κοινό συμπέρασμα του συνεδρίου ήταν ότι ο μετασχηματισμός της δημόσιας διοίκησης αποτελεί μια διαρκή διαδικασία που απαιτεί θεσμική συνέχεια, επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, αξιοποίηση της τεχνολογίας και λήψη αποφάσεων με βάση δεδομένα. Η οικοδόμηση ενός αποτελεσματικού, διαφανούς και ψηφιακά ώριμου κράτους αναδείχθηκε ως βασική προϋπόθεση για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών και τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας.