Τι μαθαίνουν τα παιδιά για την κλιματική κρίση; Προσεγγίσεις του θέματος και σύγχρονα εργαλεία

Το Διαδικτυακό Σεμινάριο «Η περιβαλλοντική εκπαίδευση σήμερα, μιλώντας για την κλιματική κρίση» παρουσίασε την ανάγκη κλιματικού γραμματισμού, όπως αυτή διαμορφώνεται σήμερα και τα σύγχρονα σχετικά εργαλεία. Το webinar πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 31 Μαρτίου 2026 από τις υπηρεσίες ePublishing και openABEKT του ΕΚΤ σε συνεργασία με Συμβούλους Εκπαίδευσης από την Αττική και την επαρχία, με το «Δελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρείας» και το περιοδικό «Περιβαλλοντική εκπαίδευση για την αειφορία» που εκδίδονται μέσω της υπηρεσίας ePublishing του ΕΚΤ, καθώς και με το «Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή», που χρησιμοποιεί την υπηρεσία openΑΒΕΚΤ για τη βιβλιοθήκη του «Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων Υγροτόπων». Την εκδήλωση παρακολούθησαν ζωντανά περισσότεροι από 350 εκπαιδευτικοί από όλη την χώρα. To βίντεο του webinar είναι διαθέσιμο στο κανάλι του ΕΚΤ στο YouTube.

Το ΕΚΤ υπηρετώντας τον θεσμικό του ρόλο για τη διάχυση της γνώσης χρησιμοποιεί κάθε ευκαιρία, για να προσφέρει στην εκπαιδευτική κοινότητα σεμινάρια που απαντούν στις σύγχρονες ανάγκες της. Αυτός ήταν ο στόχος και του συγκεκριμένου σεμιναρίου που διερεύνησε το εκπαιδευτικό πλαίσιο που μπορεί να ανταποκριθεί στην ανάγκη κλιματικού γραμματισμού των μαθητών.

Το webinar ξεκίνησε με μια σύντομη εισαγωγή του Ηρακλή Κατσαλούλη, Επιστημονικού Συνεργάτη του ΕΚΤ σε θέματα Ανοικτής Επιστήμης, στην οποία αναδείχθηκε η ανάγκη να καλλιεργηθεί «η δυνατότητα των μαθητών και κατά συνέπεια των πολιτών να κατανοούν βασικές έννοιες, να συνδέουν αιτίες και συνέπειες, να αξιολογούν πληροφορίες και να διαμορφώνουν μια ενημερωμένη και συνεπή στάση απέναντι σε όσα συμβαίνουν και αφορούν το κλίμα», αλλά και η δυσκολία αυτής της αποστολής.

Ακολούθησε η εισήγηση της Ασημίνας Αντωναράκου, Καθηγήτριας και Προέδορυ του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθύντριας του Εργαστηρίου Διδακτικής των Γεωεπιστημών, που μίλησε εκ μέρους του Δελτίου της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρείας. Ο τίτλος της συγκεκριμένης εισήγησης ήταν «Κλιματική κρίση και κλιματικός εγγραμματισμός στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: Κριτική προσέγγιση και αναδόμηση της κατανόησης της κλιματικής κρίσης» και ήταν εστιασμένη στις εναλλακτικές ιδέες των μαθητών, ιδέες για την κλιματική κρίση που αντιτίθενται στην επιστημονική γνώση, τις οποίες οι μαθητές έχουν προδιαμορφώσει και φέρνουν στην τάξη.

Η Ασ. Αντωναράκου παρουσίασε κάποια παραδείγματα τέτοιων ιδεών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτές πρέπει να αντιμετωπίζονται σημειώνοντας και την ανάγκη δημιουργίας ενός ασφαλούς πλαισίου συζήτησης αυτών των θεμάτων, ικανού να αντιμετωπίσει το περιβαλλοντικό άγχος. Τόνισε κλείνοντας ότι «η αλλαγή των ιδέων των μαθητών απαιτεί χρόνο και στοχευμένη διδασκαλία. Ο δικός μας ρόλος δεν είναι απλώς να μεταφέρουμε γεγονότα, αλλά να καθοδηγήσουμε τους μαθητές, ώστε να συγκρουστούν με τα λάθη τους και να ανακαλύψουν πώς λειτουργεί ο κόσμος τους. Μόνο έτσι θα προετοιμάσουμε κλιματικά εγγράμματους και ενεργούς πολίτες». Στο τέλος της εισήγησης προσφέρθηκαν συγκεκριμένα εργαλεία για την ανίχνευση και την εννοιολογική αναδόμηση των παρανοήσεων.

Στη συνέχεια ο Αθανάσιος Μόγιας, Αναπληρωτής Καθηγητής Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, μίλησε εκ μέρους του περιοδικού «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση για την Αειφορία». Η εισήγηση του είχε τίτλο «Εκπαίδευση στην ενεργό πολιτειότητα με οδηγό τον Κλιματικό Γραμματισμό» και παρουσίασε τον Οδηγό Κλιματικού Γραμματισμού, ένα εργαλείο χρήσιμο για την εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες, που ορίζει τι είναι ο συγκεκριμένος Γραμματισμός, τι πρέπει να ισχύει για να θεωρούμε ένα άτομο εγγράμματο ως προς το συγκεκριμένο πεδίο και ποια συγκεκριμένα στοιχεία, Αρχές και Θεμελιώδεις Έννοιες, πρέπει να έχει κατανοήσει.

Ο Αθ. Μόγιας μίλησε επίσης για το πώς τα σημερινά σχολικά εγχειρίδια παρουσιάζουν τις έννοιες αυτές. Αναφέρθηκε στις σχετικές μελέτες που πραγματοποιούνται και από το Εργαστήριο τονίζοντας ότι ο στόχος τους είναι «να βοηθήσουν όλους εκείνους που εμπλέκονται στη διαδικασία της διδασκαλίας και της μάθησης (…) αυτούς που συνεισφέρουν σε αυτό που λέμε διδακτικό μετασχηματισμό, τη μετουσίωση της επιστημονικής γνώσης σε σχολική γνώση (…) προκειμένου να συμπεριλάβουν χρήσιμη, σύγχρονη και κυρίως έγκυρη και απαραίτητη γνώση για τη δημιουργία των μελλοντικών ενεργών πολιτών».

Η τρίτη εισήγηση έγινε από τη Ναυσικά Παπαβλασοπούλου, Γεωλόγο-Μουσειολόγο, Υπεύθυνη Εκπαιδευτικού Τμήματος Κέντρου ΓΑΙΑ, που μίλησε εκ μέρους του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή. Η εισήγηση της είχε τίτλο «Το Μουσείο ως χώρος Κλιματικού Γραμματισμού: Διαδραστικές εμπειρίες και διαδικτυακή μάθηση μέσα από την έκθεση "Κλιματική Αλλαγή και Εμείς"» και παρουσίασε την έκθεση «Κλιματική αλλαγή και εμείς» του ΕΜΦΙΓ, αλλά και τα διαδικτυακά προγράμματα του Μουσείου που είναι διαθέσιμα σε σχολεία όλης της χώρας, προσφέροντας εικονική περιήγηση στην έκθεση και επιπλέον οπτικοακουστικό υλικό.

Η Ν. Παπαβλασοπούλου παρουσίασε με αυτή την εισήγηση τον ρόλο των μουσείων ως χώρων μη τυπικής εκπαίδευσης. «Ιδιαίτερα σε ζητήματα όπως είναι η κλιματική αλλαγή που είναι σύνθετα, αφηρημένα και πολλές φορές δυσάρεστα, τα μουσεία μπορούν να λειτουργήσουν σαν γέφυρα ανάμεσα στην επιστημονική γνώση και την καθημερινή εμπειρία των πολιτών», σημείωσε.

Το βίντεο του σεμιναρίου είναι ελεύθερα προσβάσιμο στο κανάλι του ΕΚΤ στο YouTube, εδώ.

Η υπηρεσία ePublishing

Η υπηρεσία ePublishing του ΕΚΤ παρέχει τρεις πλατφόρμες για την ηλεκτρονική έκδοση και διάθεση επιστημονικών εκδόσεων ανοικτής πρόσβασης, καλύπτοντας περιοδικά (eJournals), πρακτικά συνεδρίων (eProceedings) και βιβλία (eBooks). Αποτελεί καταλύτη στον ψηφιακό μετασχηματισμό της επιστημονικής εκδοτικής δραστηριότητας στην Ελλάδα, υιοθετώντας διεθνή πρότυπα και σύγχρονες τεχνολογίες, με στόχο την προώθηση της Ανοικτής Επιστήμης.

Η υπηρεσία απευθύνεται σε έγκριτους επιστημονικούς εκδότες, ερευνητικούς και ακαδημαϊκούς φορείς της χώρας, οι οποίοι επιθυμούν να ξεκινήσουν ή να μεταφέρουν την εκδοτική τους δραστηριότητα σε ένα νέο αναβαθμισμένο ηλεκτρονικό περιβάλλον, με στόχο τη διεύρυνση του ανοικτά διαθέσιμου ψηφιακού επιστημονικού περιεχομένου που παράγεται στη χώρα.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε εδώ.

Η υπηρεσία openΑΒΕΚΤ

Η υπηρεσία openΑΒΕΚΤ είναι μια υπηρεσία νέφους για τη διαχείριση των λειτουργιών μιας βιβλιοθήκης αλλά και του καταλόγου της και για την ανοικτή διάθεση αυτού. Παρέχεται από το ΕΚΤ διαδικτυακά με το μοντέλο παροχής υπηρεσιών Software as a Service (SaaS) και σήμερα ακαδημαϊκές, σχολικές, δημοτικές και ειδικές (νομικές, αρχαιολογικές, ιατρικές κ.ά.) βιβλιοθήκες.

Περισσότεροι από 250 κατάλογοι βιβλιοθηκών διατίθενται ανοικτοί στο διαδίκτυο, και σας επιτρέπουν να εντοπίζετε τους τίτλους που σας ενδιαφέρουν, ενώ υπάρχει και ο Ενιαίος Κατάλογος, όπου μπορείτε να πραγματοποιήσετε ενιαία αναζήτηση σε όλους τους καταλόγους και στη συνέχεια να περιορίσετε τα αποτελέσματα στους καταλόγους των βιβλιοθηκών που σας εξυπηρετούν, μέσω των φίλτρων επιμερισμού των αποτελεσμάτων της αναζήτησης.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε εδώ.