Πληροφορική της υγείας

Επιστημονικές Δημοσιεύσεις Ανοικτής Πρόσβασης

With COVID-19, modeling takes on life and death importance
Martin Enserink, Kai Kupferschmidt
Science,  Vol. 367, Issue 6485, pp. 1414-1415, DOI:10.1126/science.367.6485.1414b
27 Mar 2020
Οι προσομοιώσεις που εκτελούνται από τους υπολογιστές του Jacco Wallinga, πρόκειται σύντομα να περάσουν από έναν κρίσιμο έλεγχο πιστότητας. Ο J. Wallinga είναι καθηγητής μαθηματικών μοντέλων προσομοίωσης λοιμωδών νόσων και ο κύριος επιδημιολόγος του Εθνικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας και Περιβάλλοντος (RIVM) της Ολλανδίας. Ο καθηγητής, συμβουλεύει την ολλανδική κυβέρνηση σχετικά με τις ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβεί (όπως το κλείσιμο σχολείων και επιχειρήσεων) για τον περιορισμό της εξάπλωσης του νέου κορονοϊού στη χώρα. Τα μαθηματικά μοντέλα του J. Wallinga προβλέπουν ότι ο αριθμός των προσβεβλημένων ατόμων που χρήζουν νοσηλείας, θα μειωθεί μέχρι το τέλος της εβδομάδας. Όμως αν τα μοντέλα είναι λάθος, η ζήτηση για κρεβάτια εντατικής θεραπείας μπορεί να ξεπεράσει την προσφορά, όπως έχει ήδη συμβεί, με τραγικά αποτελέσματα, στην Ιταλία και την Ισπανία.
Virtually Perfect? Telemedicine for Covid-19
Judd E. Hollander and Brendan G. Carr
New England Journal of Medicine, DOI: 10.1056/NEJMp2003539
March 11, 2020
Παλαιότερες έρευνες έχουν αναφερθεί διεξοδικά στις δυνατότητες χρήσης της τηλεϊατρικής σε καταστροφές και σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία. Δεν μπορεί να δημιουργηθεί πρόγραμμα τηλεϊατρικής εν μία νυκτί, αλλά τα συστήματα υγείας των ΗΠΑ που έχουν ήδη εφαρμόσει τηλεϊατρικές καινοτομίες μπορούν να τις αξιοποιήσουν ως μοχλό στην προσπάθεια ανάσχεσης του Covid-19. Μια κεντρική στρατηγική για τον έλεγχο της υπερφόρτωσης του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης είναι η αξιολόγηση των ασθενών πριν φθάσουν στα τμήματα επειγόντων περιστατικών.
Viral modernity? epidemics, infodemics, and the ‘bioinformational’ paradigm
Michael A. Peters, Petar Jandrić & Peter McLaren
Educational Philosophy and Theory, DOI: 10.1080/00131857.2020.1744226
https://doi.org/10.1080/00131857.2020.1744226
Published online: 31 Mar 2020
Ο ιϊκός εκσυγχρονισμός (Viral modernity) είναι μια έννοια που βασίζεται στη φύση των ιών (βιολογική) με τον αρχαίο και κρίσιμο ρόλο που έχουν διαδραματίσει στην εξέλιξη και τον πολιτισμό και ταυτόχρονα εμπεριέχει τις διάφορες μορφές της βιοπληροφορικής (bioinformation) και τον ρόλο της επιστήμης της πληροφορίας και της πληροφορικής στην σύγχρονη κοινωνία. Στο παρόν άρθρο, ο καθένας από τους 3 συγγραφείς, καταπιάνεται χωριστά με την έννοια του ιού (βιολογικού, τεχνολογικού και πληροφοριακού), με τους κώδικες, τα οικοσυστήματα της πληροφορίας και της πληροφορικής, τις δημοσιεύσεις, την εκπαίδευση και τα αναδυόμενα συστήματα επικοινωνίας της γνώσης αλλά και της παραπληροφόρησης (Infodemics: virus of misinformation). Εντοπίζουν τις συσχετίσεις αυτών με τις επιδημίες, την καραντίνα και τη διαχείριση της δημόσιας υγείας. Γίνεται αναφορά στην έννοια της ιογενούς-ψηφιακής φιλοσοφίας (Viral-Digital Philosophy-VDP) που βασίζεται στον παραλληλισμό των βιολογικών και τεχνολογικών συστημάτων. Συζητείται η στάση μας απέναντι στο Covid-19 ως μια απάντηση της βιοπληροφορικής (bioinformationalist) που αντιπροσωπεύει ταυτόχρονα το πρωτοφανές στην ιστορία επίπεδο ανταλλαγής ενάρετων πληροφοριών  και την αξιοποίηση των δεδομένων αλληλουχίας του γονιδιώματος του ιού στις δοκιμασίες για τη θεραπεία ή το εμβόλιο. Τις τοποθετήσεις των 3 συγγραφέων ακολουθούν τρεις ανοιχτές αναθεωρήσεις, οι οποίες βελτιώνουν περαιτέρω τα συμπεράσματα και τα συσχετίζουν με την φιλοσοφία και την έννοια του ιού ως “Pharmakon“ (φάρμακο).

Telehealth Transformation: COVID-19 and the rise of Virtual Care
Jedrek Wosik,  Marat Fudim,  Blake Cameron,  et al.
Journal of the American Medical Informatics Association, ocaa067
Published: 20 April 2020
Η νέα πανδημία της νόσου coronavirus-19 (COVID-19) άλλαξε την κοινωνία, και υγειονομική περίθαλψη και την οικονομία. Η η πανδημία έφερε πρωτοφανείς προκλήσεις στο αμερικανικό σύστημα παροχής υγειονομικής περίθαλψης και επέδρασε καταλυτικά στην ταχεία υιοθέτηση της τηλε-θεραπείας σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την παροχή φροντίδας από απόσταση. Στην εργασία αυτή περιγράφεται ο  ρόλος που διαδραμάτισε η τηλε-θεραπείας στον μετασχηματισμό της παροχής υγειονομικής περίθαλψης των ΗΠΑ και εξετάζεται πώς οι άνθρωποι, η διαδικασία και η τεχνολογία συνεργάζονται για να υποστηρίξουν με επιτυχία αυτόν τον μετασχηματισμό. Είτε οι δομές υγειονομικής περίθαλψης είναι έτοιμες είτε όχι, η νέα πραγματικότητα είναι ότι έφτασε η εικονική φροντίδα.

Shubhangi Kandwal & Darren Fayne
Journal of Biomolecular Structure and Dynamics, DOI: 10.1080/07391102.2020.1825232
Published online: 23 Sep 2020
Σε αυτήν την έρευνα, χρησιμοποιήθηκαν υπολογιστικές τεχνολογίες σχεδιασμού φαρμάκων για την επαναστόχευση υπαρχόντων φαρμάκων που θα μπορούσαν να δράσουν ως αναστολείς των ιικών πρωτεϊνών SARS-CoV-2.
Anna U. Morgan, Mohan Balachandran, David Do, et al.
NEJM Catalyst,  Innovations in Care Delivery, DOI: 10.1056/CAT.20.0342
July 21, 2020
Μια ομάδα καινοτομίας στο University of Pennsylvania Health System, δείχνει πώς ένα αυτοματοποιημένο σύστημα ανταλλαγής μηνυμάτων κειμένου μπορεί να παρακολουθεί εξ αποστάσεως 24/7 επιβεβαιωμένα ή ύποπτα κρούσματα της Covid-19 στο σπίτι τους και να φροντίζει για παροχή άμεσης ανθρώπινης φροντίδας όταν υπάρξει επιδείνωση. 
Mark Zastrow
Nature, TECHNOLOGY FEATURE, doi: 10.1038/d41586-020-01246-3
24 April 2020
Όταν εμφανίστηκαν οι πρώτες αναφορές στα τέλη του 2019, για το ξέσπασμα ενός νέου κορονοϊού με επίκεντρο τη Wuhan της Κίνας, οι ερευνητές σε διάφορα επιστημονικά πεδία, εστίασαν τις προσπάθειές τους στη μελέτη και καταπολέμησή του. Αυτό που δεν ήταν τότε γνωστό ήταν αν οι ερευνητές θα μοιράζονταν τα δεδομένα τους. Ο διαμοιρασμός των ερευνητικών δεδομένων, τα σχέδια ανοιχτού κώδικά για ιατρικό εξοπλισμό και οι χομπίστες, όλα αξιοποιούνται για την καταπολέμηση του COVID-19. Αυτή είναι η δύναμη της ανοιχτής επιστήμης.
OpenSAFELY: factors associated with COVID-19 death in 17 million patients
Elizabeth J. Williamson, Alex J. Walker, et al.
Nature (2020), DOI: https://doi.org/10.1038/s41586-020-2521-4
Published: 08 July 2020
Η ανευ προηγουμένου επείγουσα ανάγκη για κατανόηση ποιος διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών από την COVID-19, απαιτεί έγκαιρη ανάλυση μεγάλων συνόλων δεδομένων για την ποσοτικοποίηση μιας σειράς κλινικών παραγόντων κινδύνο. Από την National Health Service (NHS) England, δημιουργήθηκε το OpenSAFELY: μια ασφαλής πλατφόρμα ανάλυσης δεδομένων υγείας που καλύπτει το 40% όλων των ασθενών στην Αγγλία, που χρησιμοποιεί δεδομένα ασθενών από το υπάρχον κέντρο δεδομένων ενός μεγάλου προμηθευτή ηλεκτρονικών αρχείων υγείας πρωτοβάθμιας περίθαλψης.

Δημοσιεύσεις Ελλήνων Ερευνητών

Sakagianni, A., Feretzakis, G., Kalles, D., Koufopoulou, C., & Kaldis, V. 
Studies in Health Technology and Informatics, 272, 13–16. DOI: https://doi.org/10.3233/SHTI200481

Pages